A Real Academia Galega

En 1895 constitúese a comisión xestsora para a creación da Academía Galega, a partir da asociación Folklore Gallego, presidida por Emilia Pardo Bazán, logo ela mesma será académica fundadora.Folklore Gallego. O 12 de outubro de 1905 preséntanse os seus estatutos no Goberno Civil para a súa aprobación polo Ministerio de Instrucción Pública. O 30 de setembro de 1906 reúnese formalmente a Real Academia Galega no salón da Reunión Recreativa e Instructiva de Artesanos. Ramón Villar Ponte, historiador e outro dos promotores da institución destaca o papel do mundo societario da emigración na creación da Academia. A Sociedade de Beneficencia dos naturais de Galicia da Habana, xa nomeara a Rosalia (1873) e a Murguia (1877) como socios de honra. Por iniciativa de Curros Enríquez e Fontenla Leal créase na Haban a Asociación Iniciadora e Protectora de la Academia Gallega, que prolonga o vínculo privilexiado do núcleo cubano coa nova institución. Na primeira etapa a academia foi presidida por Manuel Murguía (1906-1923). É neste período c cando mitifícase a figura de Rosalia, que contrasta co cuestionamento da figura de Murguía ao fronte da institución. No ano 1906 a academía dótase dunha publicación propia, o Boletín da Academia Galega. A segunda etapa da Real Academia Galega (1923-1936), estivo condicionada polo baleiro que deixa a figura de Murguía, e sucedéronse na presidencia Andrés Martínez Salazar (1923), Francisco Ponte Blanco (1923-1926), Eladio Rodríguez González (1926-1934) e Manuel Lugrís Freire (1934-1935). Despois da morte de Martínez Salazar a academia entra nun proceso de perda de vitalidade que foi criticada dende amplos sectores do nacente nacionalismo político. A presidencia de Manuel Lugris, que coincide co nomeamento de académicos de Castelao e Antón Vilar Ponte apuntan a revitalización da academia truncada polo alzamento do 36. Durante o primeiro franquismo a RAG permanece nunha situación de semiclandestinidade (1942-1977) presidencia Manuel Casás Fernández (1942-1960) e Sebastián Martínez Risco y Macías (1960-1977).

Internet:

Xunta de Galicia, Diario da Escola M.D.G. IES de Melide

Galipedia

Real Academia Galega

Sobre o último xuíz do Couto Mixto (Artigo de Xosé González Martínez no Faro de Vigo)

Ver mapa más grande

Romería das Pascuillas a Virxe da Franqueira

Brañas

Alfredo Brañas Menéndez naceu o 11 de xaneiro de 1859. Estudou dereito en Compostela, e mentres escribía no xornal El Porvenir de Antonio Toledo Quintela. En 1881 volta a Compostela desde Cambados, alí colabora co novo xornal de Toledo Quintela El Libredón ademais de traballar de avogado. Brañas comeza a relacionarse nos círculos católico-tradicionalistas de Compostela. Ó xornal El Libredón é substituído por El pensamiento Galaico, pero acaba deixando o xornal polo seu carlismo declarado desta publicación. Exerceu de catedrático de dereito natural en Oviedo e de economía política en Santiago de Compostela.

En 1889 publica en Barcelona o estudo El Regionalismo. Estudio sociológico, histórico y literario, que tivo unha grande eco entre os rexionalistas cataláns. Ó ano seguinte bríndanlle unha homenaxe en Santiago que supón a primeira xuntanza dos galeguistas de xeito unitario. Nese mesmo ano participa na fundación da Asociación Regionalista Gallega (ARG), que terá coma voceiro ó xornal La patria gallega, no que Brañas fala por vez primeira de Galicia coma unha nacionalidade. En 1891 desfaise o ARG tras unha discusión entre a sección liberal do partido, liderada por Murguía, e a sección conservadora, liderada por Brañas. En 1892 Brañas acude ó investimento de Murguía coma bibliotecario da universidade de Santiago, aquí encárganlle a Brañas redactar as Bases generales del regionalismo y su aplicación en Galicia, onde presenta un modelo práctico de descentralización.

O rexionalismo de Brañas baseábase no catolicismo e o historicismo na medida en que lle servía para exisí-las liberdades antigas aproveitando para arremeter contra a industrialización, o liberalismo e o capitalismo, esixindo ó mesmo tempo o rexurdimento dos gremios.

Morreu en 1900 e está soterrado no Panteón de Galegos Ilustres.

Internet:

galipedia

Fundación Alfredo Brañas

Sempre en Galiza

O texto está divido en cinco apartados: adro, libro I, libro II, libro III e libro IV.O "Adro" reune 14 capítulos que se publicaran co título de "verbas de chumbo" na revista A Nosa Terra. A súa temática ten coma eixo o posicionamento de Castelao dentro do Partido Galeguista que contrastaba cas teses doutro dos principais ideólogos do partido, Vicente Risco.

O "Libro I" foi escrito entre 1937 e 1938, este céntrase na realidade de Galicia coma nación e na resolución do problema político de Galicia. No mesmo tamén repasa o posicionamento dos diferentes grupos políticos, as vantaxes dunha república federal e a historia do Galeguismo e do Estatuto do 36.

O "Libro II" elaborouse en 1940, consta de 26 capítulos está marcado polo afastamento político de Castelao das forzas republicanas do Estado pola súa posición ante o estatuto de autonomía galego.

O "Libro III" contén 35 capítulos e expresa agora un posición política máis pragmática, posibilista e neste caso de cooperación cos republicanos españois, xa que na fase final da II Guerra Mundial, o obxectivo común das forzas políticas leais á república era provocar a caída do ditador Franco .

Por último está o "Libro IV", ensaios de Castelao entre os anos 1947-48 engadido na segunda edición de 1961 nos que defende o federalismo como solución política. No primeiro dos 7 capítulos co compóñen está o discurso "Alba de Groria", pronunciado no "Centro Gallego de Buenos Aires" o 25 de xullo de 1948.

Internet:

Galipedia

Os maios

Imaxe: extraída de absolutourense

Explicación detallada no blog de Galicia Espallada desta festa popular de grande tradición sobre todo no sur de Galicia

A romaría das Pascuillas a Virxe da Franqueira.

A romaría das pascuillas a virxe da Franqueira celébrase este ano día 12 de maio, coincidindo coa chegada da primavera e o día de Pentecostes.

Nela destacan as flores e a gran devoción dos distintos pobos das comarcas do Condado e de A Paradanta que peregrinan cara o santuario dos montes da Paradanta.

Os romeiros, días antes, preparan os seus tractores decorándoos co maior número de flores. O luns coa primeira luz os devotos reúnense nas igrexas para coller os pendóns, estandartes, a cruz parroquial e coa compaña do patrón ou a imaxe da Virxe de maior devoción. Esta celebración convoca miles de peregrinos que realizan ofrendas a Virxe como símbolo da paz, irmandade, o amor e a lembranza dunha tradición que sobrevive o paso do tempo grazas os nosos antepasados.

Algunhas das parroquias do Condado que realizan culto seguindo unha ruta semellante son : Lira, Santiago de Oliveira, San Lorenzo, Mondariz, San Máteo, Guillade, Uma, San Pedro, Batalláns, Covelo e outros. Estes camiñan polos prados ata encontrarse en Mouriscados ( Campo de Mouro) coa Virxe do Perpetuo Socorro a que lles sauda e despide. A franqueira ten como ritual,que a virxe atopada sea a encargada de recibir e despedir as imaxes. Neste bicanse as cruces e saúdanse cos pendóns.O rematar os peregrinos continúan o longo camiño cara o seu fogar acompañados de música e a alegría de tódolos devotos. .Unha vez chegado a Franqueira mais de 60 imaxes colócanse o redo da igrexa para venerar á Franqueira .Algúns dos ritos da Franqueira foron obxecto de estudo de Ramón Cabanillas, outros son máis recentes, como o que di que debes pasar debaixo da imaxe tres veces e pedir un desexo. Internet: Galipedia Imaxes: Andrea Vidal Cuiñas

Castelao

Alfonso Daniel Manuel Rodríguez Castelao naceu en Rianxo o 30 de xaneiro de 1886. En 1895 vai á Pampa coa súa nai, onde o seu pai establecera unha pulpería en Santa Rosa de Toay, o negocio prosperou o sufieciente para que de volta a Rianxo Castelao puidese estudar medicina en Santiago, onde se licenciou en 1908. Debutou en Madrid no II Salón de La Caricatura nese mesmo ano. Os seus debuxos mostran a Galicia agraria, caciquil e emigrante, acompañados de textos breves e agudos cun punto de vista crítico e realista ademais de cunha ollada humorística. Tivo unha dilatada presenza na prensa periódica da súa época. Así publicou dende os inicios en A nosa Terra e na revista Nós, pero tamén fixo multiples colaboracións nos xornais: Galicia Moza, O barbeiro Municipal, Mi tierra, La Voz de Galicia (B. Aires), Suevia, El Sol (Madrid), El Pueblo Gallego, El Faro de Vigo, El Parlamentario(Madrid), La ilustración gallega y americana (Madrid), Suevia (B. Aires), Nueva Galicia, Nova Galicia, Bohemia (La Habana).

Coma escritor Castelao escribe tódalas súas creacións narrativas antes de 1936, comezou con relatos curtos que foron xuntados en libros coma "Retrincos", "Cousas", o conto "Un ollo de Vidro. Memorias dun esquelete", "Os dous de sempre", "Atila en galiza"... ata chegar a colección de ensaios curtos "Sempre en Galiza". Coma autor teatral so fixo un obra "Os vellos non deben namorarse", onde enfoca ó teatro non so desde a perspectiva do interese literario do texto senón que tamén contén descricións moi pormenorizadas do vestiario, as escenas e as caricaturas dos personaxes.

Nacionalista que chegou a liderar o Partido Galeguista durante a Segunda República, parlamentario en Madrid durante o proceso de elaboración do Estatuto de autonomía do 36 e logo referente principal do nacionalismo no exilio durante a primeira etapa do franquismo

Morre no sanatorio do Centro Gallego de Buenos Aires o 7 de Xaneiro de 1950. Deúselle un enterro solemne no mausoleo do Centro Gallego no cemiterio da Cacharita. Aínda que o réxime franquista ordeou silencia-lo acontecemento en España, logo da morte do ditador o cadaleito de Castelao foi trasladado ó Panteón de Galegos Ilustres de San Somingo de Bonaval en Santiago de Compostela, cerimonia que se converteu nun acontecemento de protesta do nacionalismo de esquerda.

As Encrobas

As Encrobas nos blogs:En Zerovacas, No blog de Perfecto Conde

As Encrobas na rede: en Vieiros

Na Galipedia: Moncho Valcarcel, o cura das Encrobas

A cova céltica

Lugrís deixou escrito "Aquela Cova foi a miña universidade libre (…) na que se afirmaron o meu amor e a miña decisión a favor da patria dos galegos"

A Cova Céltica era unha xuntanza na librería de Uxio Carré Aldao na Coruña, na rúa do Rego, na que se xuntaron os membros máis importantes da etapa rexionalista. Un dos promotor desta reunión foi Manuel Murguía, que defendía na súa historia de Galicia a orixe celta do pobo galego. Este celtismo da historia de Murguía fixo que Celso García de la Riega, que polo contrario presentaba a Manuel Lugrís Freireos gregos como pais fundadores, denomínase aos eruditos que se reunían na coruñesa rúa do Rego, os de Cueva Céltica, mais os así chamados tomaron por bo o nome e o asumiron con orgullo e así pasou á historia. A Revista Gallega de Galo Salinas, serviu de voceiro deste selecto grupo de intelectuais galeguistas. Frecuentaron as reunións na que se debatía sobre todo acontecer vida cultural galega entre outros Uxio Carré Aldao, Manuel Murguía, Andrés Martínez Salazar, Francisco Tettamancy, Xosé Pérez Ballesteros, Evaristo Martelo Paumán, Salvador Golpe Varela, Florencio Vaamonde Lores, Eladio Rodríguez González,Manuel Lugrís Freire, Galo Salinas, Xosé Baldomir. A historia da xuntanzas da Cova estivo moi vinculada á creación da Real Academia Galega, da que foron membros os máis destacadas tertulianos da Cova.

Internet: Galipedia

" O Coto da Vella" milagrosa aparición da Imaxe

O “Coto da Vella” esta situado nos altos da Franqueira, neste lugar atópase unha imaxe en pedra da Virxe, a que os crentes lle ofrecen flores e lle dan esmolas. É unha das devocións mais senlleiras de Galiza e o norte de Portugal e está considerada polos historiadores como unha das imaxes marianas máis antigas de toda Galiza. Unha das lendas sobre esta imaxe e que foi milagrosamente atopada por unha muller que paseaba o gando, a cal viu resplandecer algo, o achegarse atopou a figura que posteriormente foi froito de litixio entre os habitantes da Franqueira e o das sachas. Así, tomaron a decisión de montar a figura nun carro de bois, indo estes cos ollos vendados e co xuramento de realizar a ermida no lugar no que parasen. Coincidindo cunha fonte que pertencía a feligresia da Franqueira, o que antes era o mosteiro dos Monxes Beneditinos. Actualmente na igrexa da Franqueira atopase unha imaxe da virxe colocada encima dun carro de bois e na que os debotos deberán pasar tres veces por debaixo facéndolle unha ofrenda e pedíndolle un desexo.

Castelao político

Castelao adhiriuse á Liga de Acción Gallega en 1912 e pode considerarse como o seu primeiro feito de militancia expresa. Catro anos despois fúndase As Irmandades da Fala á que se une e ademais participa na Asamblea Nacionalista onde os representantes das Irmandades subscribiron un programa de redención nacional; por primeira vez os asambleístas declaranse nacionalistas e non rexionalistas e reivindican a autonomía integral da Nazón Galega.

A finais de 1930 constitúese o Partido Nacionalista Gallego e Castelao e Paz Andrade entre outros interviron no primeiro acto de propaganda, máis tarde participa nunha operación política histórica: a Asamblea convocada pola Federación Republicana Gallega para estudiar e redactar as bases dun Estatuto Galego.

Xa como lider do Partido Galeguista a actividade de Castelao para levar as suas últimas consecuencias xurídicas e políticas ó feito do plebiscito autonomista durará toda a guerra e toda a época que sobrevivirá. A guerra civil española e a dictadura franquista oblígano a exiliarse, e dende Arxentina, baixo a presidencia do Centro Gallego de Buenos Aires , desarrolla un vasto, constante e indiscutido maxisterio da galeguidade, por medio de conferencias, artículos, conversacións e polo seu libro "Sempre en Galiza" que é considerado, con razón, a biblia do galeguismo.

Esquema funcionamento dun muiño

Pastoras castrexas

Vía chuza chegamos a este video da galega

X. Mª Álvarez Blázquez, arqueologo de Vigo

Con motivo do Día das Letras Galegas adicado este ano a Xosé María Álvarez Blázquez paga a pena recordar que foi quen atopou as estelas funerarias romanas que hoxe están no Museo "Quiñones de León". Agora mesmo hai no museo unha exposición sobre o noso autor na súa faceta de arqueólogo ata o 20 de xullo de 2008. Podedes ver aquí as fotos da sala de Arqueoloxía e aquí unha historia visual moi boa sobre a romanización de Vicus. Se queres coñecer a historia dunha familia romana que podemos reconstruir a través dalgunhas das estelas e practicar o teu latín descifrándoas (son moi sinxelas) preme aquí.